جمعى از نويسندگان
347
مجموعه مقالات برگزيده كنگره بزرگداشت آيت الله سيد على آقا قاضى (ره) (فارسى)
حقيقت انسانيت كه صورت همه ى عوالم است ، باشد . اين حقيقت انسانيت است كه تحت تربيت اين اسم قرار مى گيرد و در تمام نوع انسان كسى كه اين اسم ، آنچنان كه هست ، براى او تجلى كرده باشد ، به جز حقيقت محمديه و اولياى آن حضرت نيست كه با آن حضرت در مقام روحانيت متحدند ( خمينى ، شرح دعاى سحر ، 76 - 77 ؛ همو ، شرح حديث جنود عقل و جهل ، 29 ؛ همو ، چهل حديث ، 634 - 635 ) . اما اسم اعظم به عينيت و اعتبار ظهور مى بايست در عينى ظهور نمايد كه خود آن مظهر نيز در مقام ظهور در كثرات از مقام و مرتبتى شامخ و حقيقتى رفيع برخوردار باشد . لذا امام در اين باره انسان كامل يا خليفة الله را شايسته ى ظهور و عينيت اسم اعظم ميداند و مى فرمايد : « اما اسم اعظم به حسب حقيقت عينيه عبارت است از انسان كامل كه خليفه ى خداوند در جهان است و آن حقيقت محمديه است كه عين ثابتش با اسم اعظم در مقام الهيت متحد است و ديگر اعيان ثابت ، بلكه ديگر اسماء الهى از تجليات اين حقيقت هستند ، زيرا اعيان ثابته تعينات اسماء الهى مى باشند و تعين هر چيزى در خارج ، عين آن چيزى كه تعين يافته و چيزى جز آن نيست . پس اعيان ثابته عين اسماء الهى هستند . لذا عين ثابت از حقيقت محمديه عين اسم اعظم الله است و ساير اسماء و صفات و ساير اعيان از مظاهر و فرع هاى آن است و به اعتبار ديگر از اجزا آن است » ( همو ، شرح دعاى . . . ، 77 ) . انسان كامل همانند كتاب جامعى است كه همه ى اجزاى هستى حروف و كلمات اين كتاب را تشكيل ميدهند و آن جامع جميع عوالم است كه همه ى عوالم سايه ى او هستند ( همو ، 121 ) . به تعبير ديگر اگر عين ثابت انسان كامل كه خليفة الله اعظم در مقام ظهور است نمىبود ، هيچ عينى از اعيان خارجيه ظهور نمييافت و باب رحمت الهى هرگز گشوده نميشد و به واسطه ى آن است كه اول به آخر متصل مى گردد و اوست كه با همه ى اعيان است ( همو ، مصباح الهدايه . . . ، 35 ) . پس حقيقت محمديه بود كه در همه ى عوالم از عالم عقل گرفته تا عالم هيولى تجلى كرد ، و جهان سراپا ظهور آن حقيقت و تجلى آن است و هر ذرهاى از مراتب وجود تفصيل اين صورت است و اين است همان اسم اعظمى كه به حقيقت خارجى خود عبارت است از ظهور مشيتى كه خود بى تعين است ولى حقيقت هر صاحب حقيقتى به واسطه ى آن است و تعينى است كه با هر چيز متعين همراه است . چنانچه در روايت آمده : كه خدا همه چيز را بر مشيت آفريد و مشيت را با خود مشيت آفريد و اين ساختمان وجودى كه نامش محمد بن عبدالله ( ص ) است و از عالم علم الهى براى نجات زندانيان عالم طبيعت به عالم ملك نازل